Sindirim ve metabolizma
Bir çiftlik hayvanının yediği ile verdiği süt, et ya da yumurta arasında milyarlarca mikroorganizma ve birkaç metre bağırsak vardır. Bu sayfa o arayı anlatıyor.
Üç farklı sindirim modeli
| Özellik | Geviş getiren (inek, koyun, keçi) | Genç buzağı | Kanatlı (tavuk, hindi, ördek) |
|---|---|---|---|
| Mide | 4 bölme: işkembe, börkenek, kırkbayır, şirden | İşkembe gelişmemiş; süt doğrudan şirdene | Kursak, bezli mide, taşlık |
| Ana enerji kaynağı | Mikropların ürettiği uçucu yağ asitleri | Sütün şeker ve yağı | Doğrudan sindirilen nişasta, yağ, protein |
| Lifin sindirimi | Çok güçlü (işkembe mikropları) | Zayıf, haftalar içinde gelişir | Sınırlı (sekumlar) |
| Kritik sayı | İşkembe pH 6,0–6,8; 5,6 altı uzun süre = SARA | Ağız sütü ilk 2 saat, %10–12 CA | Su:yem ≈ 1,8–2 : 1 |
| En kırılgan an | Ani yem geçişi, doğum çevresi | İlk 3 hafta, sütten kesim | İlk 7 gün, sıcak dönem |
İşkembe mikrobiyomu
İşkembe mikrobiyomu, insanın sindiremediği bitki lifini süt ve ete dönüştürerek gıda güvenliğine katkı sağlar; aynı süreç metan salımına da yol açar9. Rasyondaki nişasta–lif oranı bu topluluğun bileşimini belirleyen ana etkendir; yüksek kesifli rasyonda lif sindiren bakteriler azalır, asit üreten ve asit seven bakteriler artar2.
Bağırsak florası: görünmeyen sürü
Her çiftlik hayvanı bağırsağında kendi sürüsünden kalabalık bir mikrop topluluğu taşır. Bu topluluk sindirime katılır, bazı vitaminleri üretir, zararlı mikropların tutunacağı yeri daraltır ve bağışıklık sistemini eğitir. Ani yem değişiklikleri, stres, ısı ve gereksiz antibiyotik bu dengeyi bozar.
Probiyotikler bu dengeyi desteklemek için kullanılan canlı mikroorganizmalardır. Bacillus türleri, spor oluşturarak ısıya, kuruluğa ve mide asidine dayanabildikleri için çiftlik hayvanlarında en çok çalışılan gruplardandır. Sonuçlar suşa, doza, uygulama yoluna ve çiftlik koşullarına bağlıdır12,28,11.