Kanatlının sindirim sistemi kısa ve hızlıdır: yem birkaç saatte geçer. Bu hızda verimi belirleyen şey bağırsak duvarının sağlamlığı, bağırsak florası ve kümesin iklimidir.
Tavuğun dişi yoktur. Yem önce kursakta depolanıp yumuşar, bezli midede asit ve enzimle karışır, kalın kaslı taşlıkta öğütülür. Asıl sindirim ve emilim ince bağırsakta, yüzeyi katlayarak büyüten bağırsak tüyleri (villuslar) aracılığıyla olur. İki kör bağırsak (sekum) lifin bir kısmını fermente eder ve su emer. Yem tüm sistemi birkaç saatte geçer.
Kanatlıda bağırsak sağlığı; sindirim, emilim, bağırsak bariyeri, mikrobiyota ve iltihap dengesinin toplamıdır25. Bu denge bozulduğunda ilk görülen şey yem dönüşüm oranının kötüleşmesidir.
Eimeria parazitlerinin yol açtığı koksidiyoz, etçi piliç sektöründe bir numaralı hastalık olarak büyüme hızını, yemden yararlanmayı ve sürü homojenliğini düşürür27. Koksidiyozun yıktığı bağırsak duvarı, Clostridium perfringens kaynaklı nekrotik enterite zemin hazırlar; yönetim, beslenme, probiyotik ve aşı birlikte değerlendirilir26.
857 çiftliği kapsayan bir ankette çiftliklerin %75’i yıl içinde en az bir sürüde ıslak altlık yaşadı; kış ayları, yan havalandırma, koksidiyoz, yemlik-ekipman arızaları ve kümese özel kıyafet uygulaması tutarlı risk etkenleri çıktı31. Islak altlık ayak tabanı yaralarına, amonyağa ve yeni bağırsak sorunlarına yol açan bir kısır döngüdür.
Tavukların ter bezi yoktur. Sıcakta kan akımı deriye ve solunuma yönelir, bağırsak duvarı yeterince beslenemez; bariyer gevşer, bağışıklık ve mikrobiyota etkilenir30. Serin ve bol su, yemlemeyi serin saatlere kaydırmak ve yoğunluğu azaltmak ilk önlemlerdir.
Tavuk, yediği yemin yaklaşık 1,8–2 katı su içer; sıcakta bu oran belirgin artar. Su tüketimindeki ani değişiklik çoğu zaman hastalıktan bir gün önce görülür. Su hattını, nipel basıncını ve suyun temizliğini her gün kontrol etmek hem sağlık hem ıslak altlık için kritiktir.
Kanatlılarda bağırsak sağlığını sindirim, emilim, bağırsak bariyeri, mikrobiyota ve iltihap arasındaki ilişki üzerinden tanımlıyor.
Koksidiyozun etçi piliç sektöründe bir numaralı hastalık olduğunu; büyüme hızını, yemden yararlanmayı ve sürü homojenliğini düşürdüğünü, tanı ve kontrol seçeneklerini anlatıyor.
Clostridium perfringens kaynaklı nekrotik enteritin oluşumunu, bağışıklık yanıtını ve yönetim, beslenme, probiyotik ve aşı ile korunma yaklaşımlarını özetliyor.
Probiyotikler etçi piliçlerde canlı ağırlığı, yem tüketimini ve yem dönüşüm oranını anlamlı iyileştirdi; Bacillus temelli ürünler 21, 35 ve 42. günlerde daha tutarlı ve kalıcı iyileşme gösterirken Lactobacillus etkisi 21. günle sınırlı kaldı.
Nekrotik enterit oluşturulan etçi piliçlerde B. subtilis günlük artışı ve canlı ağırlığı iyileştirdi, ölüm oranını ve bağırsak lezyonlarını azalttı; sağlıklı piliçlerde de yem dönüşümünü iyileştirdi.
İngiltere’de çiftliklerin %75’i yıl içinde en az bir sürüde ıslak altlık bildirdi. Islak altlık kışın ve yan havalandırmalı kümeslerde daha sık görüldü; koksidiyoz, yemlik-ekipman arızaları ve kümese özel kıyafet uygulaması tutarlı risk etkenleriydi.
Isı stresinin kanatlılarda bağırsak fizyolojisi, bariyer bütünlüğü, bağışıklık ve mikrobiyota üzerindeki etkilerini derliyor.
B. subtilis verilen yumurtacı tavuklarda iltihap göstergeleri azaldı, kemik sağlığı göstergeleri iyileşti ve pazarlanabilir yumurta üretimi arttı.
Büyükbaş · küçükbaş · buzağı
Dozlar vetorin.com.tr ürün sayfalarından alınmıştır. İçme suyuna, yeme ya da süte katılır; düve, boğa, manda, hindi, ördek, kaz ve diğer türlerin doz tabloları kendi ürün sayfasındadır.
Sürünüz için doğru şişeyi ve dozu seçmekte yardım, sipariş ve iade soruları için Vetorin ekibine yazabilirsiniz. Hafta içi 08:00–18:00.
